Logo van het Planbureau voor de Leefomgeving
Naar het hoofdmenuNaar de hoofdinhoud

Hoe verhouden water, klimaat en conflict zich tot elkaar in een onzekere toekomst?

Overig type | 30-05-2017

Door groei van de bevolking en van de economie en door de klimaatverandering zullen de watercondities in de wereld naar verwachting sterk veranderen. Deze veranderingen zijn niet alleen fysiek, maar hebben ook impact op sociale en politieke omstandigheden. In de notitie Water climate and conflict; security risks on the increase? worden toekomstige watergerelateerde veranderingen geschetst en gelinkt aan politieke spanningen en conflict. De notitie is gekoppeld aan de sessie die PBL en Deltares organiseerden op de Planetary Security Conference 2016 in Den Haag.

Relaties tussen klimaat, water en conflicten complex

De mogelijke relaties tussen klimaat, water en politieke conflicten zijn complex en hangen sterk af van de regionale, nationale en lokale omstandigheden. Factoren van belang zijn onder andere de nationale en lokale politieke situatie en cultuur, de bevolkingsopbouw en de sociale en economische situatie.

Duidelijk is dat bevolkingsgroei, economische groei en klimaatverandering druk zullen leggen op zowel de beschikbaarheid en verdeling van voldoende schoon water als op de waterveiligheid. In regio’s waar armoede en ongelijkheid groot zijn en er een onstabiele politieke situatie heerst, kan dit negatieve invloed hebben op politieke spanningen en conflict.

Daarnaast kan de bouw van dammen voor energie en irrigatie competitie en spanning veroorzaken tussen buurlanden. Actuele voorbeelden laten zien dat water en klimaat een rol spelen bij conflicten en spanningen tussen landen. Zo heeft bijvoorbeeld jarenlange extreme droogte in Syrië bijgedragen aan de ontwrichting in dat land en nemen tussen India en Pakistan de spanningen toe rond de waterverdeling van de Indus en tussen Egypte, Ethiopië en Soedan rond de waterverdeling van de Nijl.

Kijken vanuit verschillende disciplines

Gezien de complexiteit van de problematiek en de onzekerheid over toekomstige ontwikkelingen is het belangrijk om vanuit verschillende disciplines te kijken naar deze relatie tussen water, klimaat en conflicten.

De oplossing moet worden gezocht in de samenwerking tussen verschillende disciplines om bij te dragen aan het voorkomen of beter kunnen beheersen van sociale ontwrichting en conflicten. De effecten van klimaatverandering en toekomstige competitie over water zouden  derhalve expliciet meegenomen moeten worden in ontwikkelingsbeleid op regionaal, nationaal en stroomgebiedsniveau.

Auteur(s)Willem Ligtvoet, Joost Knoop, Sophie de Bruin, Detlef van Vuuren, Hans Visser, Karen Meijer, Ruben Dahm en Louise van Schaik
Publicatiedatum31-05-2017