Logo van het Planbureau voor de Leefomgeving
Naar het hoofdmenuNaar de hoofdinhoud

Fiscale vergroening

Veel fossiele brandstof onbelast

Ongeveer 55% van het gebruik van fossiele energie wordt nu niet belast. De belastingdruk ligt nu voornamelijk bij de consument, terwijl het effectiever zou zijn om eerder in de keten belasting te heffen.

De rol van groene belastingen

Fiscale vergroening staat in Nederland al lang op de politieke agenda. In de afgelopen decennia is een steeds groter deel van de belastingopbrengsten afkomstig van groene belastingen. Het primaire doel van milieubelastingen is echter niet het genereren van opbrengsten, maar het verminderen van milieuschade door het corrigeren van marktverhoudingen: vervuilende producten worden duurder en minder vervuilende producten relatief goedkoper.  

Wat wordt onderzocht?

Het PBL heeft in de afgelopen jaren diverse rapporten gepubliceerd over fiscale vergroening. Daarbij is niet alleen de welvaartstheorie achter groene belastingen verder uitgediept, maar is ook kennis gegenereerd over de praktische vormgeving van groene belastingen in Nederland, zoals de grondslag waarop de belasting is gebaseerd, de toegepaste tarieven en de uitvoeringskosten.

Gerelateerde onderzoeksthema’s

Het onderzoek naar vergroening van belastingen vertoont niet alleen raakvlakken met de energietransitie, maar ook met de transitie naar een circulaire economie. Vragen die aan de orde komen zijn bijvoorbeeld: Waar in de productie- en consumptieketen kan het beste belasting worden geheven? Is er ruimte om te verschuiven van belasting op arbeid naar belasting op consumptie en vervuiling? Hoe groot zijn de groene belastingopbrengsten in Nederland en hoe verhouden deze zich tot de bestaande milieuschade?